باغدار همدانی که با سرشاخهکاری، باغ گردوی قدیمیاش را دوباره زنده کرد!
چند سال بود که درختهای گردوی باغ این باغدار همدانی دیگر مثل گذشته محصول نمیدادند. درختها قدیمی و تنومند بودند، اما موقع برداشت، محصول آنقدر کم بود که هزینههای باغداری بهسختی جبران میشد.
اولین فکری که به ذهنش رسید این بود که درختها را قطع کند و از نو نهال بکارد. اما یک مشکل وجود داشت؛ این درختها سالها در زمین ریشه دوانده بودند و حیف بود بدون بررسی کنار گذاشته شوند.
اینجا بود که سرشاخهکاری را امتحان کرد.
یک تصمیم ساده، اما با نتیجه متفاوت
باغدار به جای اینکه درختهای قدیمی را از ریشه دربیاورد، بخشهایی از تاج درخت را اصلاح کرد و روی شاخههای مناسب، پیوندک رقم موردنظر را قرار داد.
ماجرا از همینجا جدی شد.
شاخههای پیوندشده کمکم شروع به رشد کردند. باغدار هم فهمید که کار فقط به پیوند زدن ختم نمیشود. آبیاری را منظمتر کرد، تغذیه درختها را جدی گرفت و مرتب شاخههای اضافی را کنترل کرد تا انرژی درخت صرف رشد تاج جدید شود.
چند فصل بعد، تفاوت باغ کاملاً به چشم میآمد.
درختهایی که قبلاً محصول کمی داشتند، حالا شاخههای جدید و سالمتری ساخته بودند و مقدار محصول هم نسبت به گذشته افزایش محسوسی پیدا کرده بود.
آیا واقعاً محصول ۴ برابر شد؟
اینجا باید یک نکته را روشن کنیم.
ممکن است در یک باغ کمبازده، بعد از اصلاح درخت، عملکرد چند برابر شود؛ اما نمیتوان گفت هر باغدار با سرشاخهکاری حتماً به افزایش چهاربرابری میرسد.
در گزارشهای مربوط به اصلاح باغهای گردوی همدان، افزایش عملکرد قابلتوجهی برای باغهای اصلاحشده مطرح شده و در یک طرح، ظرفیت تولید از حدود ۳ تن به ۸ تن در هکتار عنوان شده است. یعنی حدود ۲.۵ برابر.
پس اصل ماجرا واقعی است، ولی عدد دقیق به شرایط همان باغ بستگی دارد.
چیزی که باغدار همدانی فهمید
مهمترین چیزی که این تجربه به باغدار یاد داد این بود که هر درخت قدیمی، لزوماً درخت تمامشده نیست.
اگر تنه و ریشه سالم باشد، گاهی میتوان به جای حذف کامل درخت، تاج آن را اصلاح کرد و با یک رقم مناسب دوباره وارد مسیر تولید شد.
البته اگر درخت مشکل ریشه، پوسیدگی تنه یا بیماری جدی داشته باشد، سرشاخهکاری همیشه جواب نمیدهد.
در نهالستان نوین گردو هم هنگام انتخاب نهال برای باغ جدید، توجه به رقم، سلامت نهال و سازگاری آن با منطقه اهمیت زیادی دارد؛ چون انتخاب درست از همان ابتدا میتواند جلوی بسیاری از هزینههای اصلاح باغ در سالهای بعد را بگیرد.
